commerciële overeenkomsten

Precontractuele informatieplicht bij commerciële samenwerking

Verleent u iemand het recht om onder uw formule te verkopen, dan moet u één maand vóór de ondertekening een ontwerp van overeenkomst én een afzonderlijk informatiedocument bezorgen. 

15verplichte checks
48uLeveringstijd JPC-attest
Mogelijke contracten die hieronder vallen
  • 🤝
    FranchiseovereenkomstBoek X, titel 2 WER
  • 🧭
    HandelsagentuurBoek X, titel 1 WER
  • 📦
    Concessie van alleenverkoopBoek X, titel 3 WER
  • 🍺
    Brouwerij- & afnameovereenkomstCass. 6 mei 2019
  • 🛒
    Foodretail-formuleKB 20 juni 2024 · NACE 47.11
  • 🏠
    Vastgoedmakelaars / immonetwerkrechtsleer · art. I.11, 2° WER
Valt u eronder?

Niet: welk contract heb ik. Wél: is er een formule?

De plicht hangt niet af van de naam van uw contract, maar wel van de vraag of het om een commerciële samenwerking gaat. De wet definieert een commerciële samenwerking als een overeenkomst waarbij iemand het recht om bij de verkoop van producten of diensten een commerciële formule te gebruiken. Eén van deze vier vormen volstaat.

Gemeenschappelijk uithangbordVerkopen onder hetzelfde bord of dezelfde winkelformule.
Gemeenschappelijke handelsnaamNaar de markt treden onder andermans naam of merk.
Overdracht van knowhowEen werkwijze, receptuur, handboek of verkoopmethode.
Commerciële of technische bijstandOpleiding, begeleiding, marketing- of technische steun.
art. I.11, 2° WER · toepassingsgebied art. X.26
Exclusiviteit alleen is geen formule — maar een brouwerijcontract kan er wél onder vallen (Cass. 6 mei 2019). Verzekerings- en bankagentuur zijn uitdrukkelijk uitgesloten (art. X.26 · Wet 27 maart 1995 · Wet 22 maart 2006).
Het afzonderlijk document

Welke informatie moet u delen?

Twee luiken: de belangrijke bepalingen uit uw contract, en de gegevens om de zaak te beoordelen. De eerste lijst is limitatief sinds 01/09/2024; de tweede is aangevuld sinds 01/03/2025.

Luik 1

De belangrijke contractuele bepalingen

art. X.28, § 1, 1° WER · Wet 9 februari 2024 · sinds 01/09/2024

Telkens "voor zover ze zijn voorzien in de overeenkomst". De wet dwingt u niet om deze 15 bedingen te hébben — ze dwingt u om ze te tónen als u ze hebt. 

  • aOf de overeenkomst al dan niet specifiek met inachtneming van de persoon wordt gesloten.
  • bDe duur, de voorwaarden voor hernieuwing en opzegging, en de financiële gevolgen daarvan — in het bijzonder lasten en investeringen.
  • cDe rechtstreekse vergoeding die u betaalt, de berekeningswijze van de onrechtstreekse vergoeding die de andere partij ontvangt, en de herziening tijdens en bij hernieuwing.
  • dOpstart- en wederkerende kosten — marketing, informatica, transport, opleiding — te uwen laste, en de voorwaarden om die te wijzigen.
  • eDe exclusiviteit die de rechtsverstrekker zich voorbehoudt.
  • fDe concurrentiebedingen: duur, voorwaarden en gevolgen van het niet behalen ervan.
  • gDe verplichtingen inzake maximumprijzen.nieuw
  • hDe verplichtingen inzake minimumomzet en minimumafname, en de gevolgen van het niet behalen ervan.
  • iDe beperkingen op het gebruik van de intellectuele eigendomsrechten.
  • jDe beperkingen op toegang tot en gebruiksrechten van cliënteeldata — tijdens én na de overeenkomst.nieuw
  • kDe beperkingen inzake online verkoop en online promotie.nieuw
  • lDe voorkooprechten of aankoopoptie van de rechtsverstrekker, en de regels voor de waardebepaling van de handelszaak.
  • mDe relatie en de afhankelijkheid tussen de samenwerkingsovereenkomst en de huurovereenkomst of elke andere overeenkomst over de exploitatievestiging.nieuw
  • nDe redenen voor uitdrukkelijke ontbinding en de financiële gevolgen daarvan.nieuw
  • oHet bevoegdheidsbeding, de rechtskeuze en de proceduretaal.nieuw
Luik 2

De gegevens om de zaak te beoordelen

art. X.28, § 1, 2° WER · KB 19 augustus 2024 · sinds 01/03/2025

Dit luik gaat niet over uw contract maar over uw investering: wie is de rechtsverstrekker, hoe doet het netwerk het, en wat kost het u.

Basislijst — art. X.28, § 1, 2°
  • aNaam of benaming en adresgegevens van de rechtsverstrekker.
  • bBij een rechtspersoon: identiteit en hoedanigheid van de natuurlijke persoon die namens hem optreedt.
  • cDe aard van zijn activiteiten.
  • dDe intellectuele eigendomsrechten waarvan het gebruik wordt toegestaan.
  • eIn voorkomend geval de jaarrekeningen van de laatste drie boekjaren.
  • fDe ervaring met commerciële samenwerking, en de ervaring met de formule buiten een samenwerkingsovereenkomst.
  • gDe historiek, de staat en de vooruitzichten van de markt — algemeen én lokaal.
  • hIdem voor het marktaandeel van het netwerk.
  • iPer jaar over de voorbije drie jaren: het aantal uitbaters in het Belgische en het internationale netwerk, en de expansievooruitzichten.
  • jPer jaar over de voorbije drie jaren: hoeveel overeenkomsten gesloten, hoeveel beëindigd door elk van beide partijen, en hoeveel niet hernieuwd op vervaldag.
  • kDe lasten en investeringen bij aanvang én tijdens de looptijd: bedragen, bestemming, aflossingstermijn, tijdstip, en hun lot bij beëindiging.
Toegevoegd sinds 01/03/2025 — KB 19 augustus 2024
  • lDe uitbreidingsplannen die de rechtsverstrekker op dat moment in het handelsgebied kent.nieuw
  • mDe vergunningsaanvragen voor geheel of gedeeltelijk concurrerende verkooppunten in datzelfde gebied — als de regelgeving dat voorziet en voor zover beschikbaar.nieuw
  • nIs het in het netwerk gebruikelijk om periodiek te investeren — de opfrissing om de drie of vijf jaar — dan de informatie daarover, mét een raming van de bedragen.nieuw
  • oEen geraamde exploitatierekening over minimum drie jaar, volgens het model in bijlage bij Boek X.nieuw
Regels & sancties

Wanneer, hoe, en wat als het misgaat

art. X.27 WER

Eén maand vooraf — en dan stilte op de kassa

Ontwerp van overeenkomst én afzonderlijk document, te bezorgen minstens één maand vóór ondertekening, schriftelijk of op een duurzame en toegankelijke drager. In die maand mag geen enkele andere verbintenis worden aangegaan en mag geen vergoeding, bedrag of waarborg worden gevraagd of betaald — behalve uit een vertrouwelijkheidsakkoord.

Onderhandelen mag dus wél. Wijzigt daarna een gegeven uit § 1, 1°, dan loopt een nieuwe maand met een vereenvoudigd document — tenzij de rechtsverkrijger die wijziging zelf schriftelijk vroeg.

art. X.29 WER

Hernieuwing en wijziging: opnieuw

Bij hernieuwing van een overeenkomst van bepaalde duur, bij een nieuwe overeenkomst tussen dezelfde partijen, of bij wijziging van een lopende overeenkomst: opnieuw een ontwerp en een vereenvoudigd document, één maand vooraf, met enkel wat gewijzigd is.

Uitzondering: loopt de overeenkomst al minstens twee jaar en vraagt de rechtsverkrijger de wijziging zelf schriftelijk, dan hoeft er niets.

art. X.32 & X.33 WER

Twijfel telt tegen wie de pen vasthield

Alle bedingen en gegevens moeten duidelijk en begrijpelijk zijn. Bij twijfel prevaleert de voor de rechtsverkrijger gunstigste interpretatie. Vaagheid is hier geen stijlkwestie maar een risico met een prijskaartje.

LET OP  !  Oefent de rechtsverkrijger zijn activiteit hoofdzakelijk in België uit, dan valt de precontractuele fase onder Belgisch recht en Belgische rechtbanken — ook bij een buitenlandse rechtsverlener of een buitenlandse rechtskeuze.

De sanctie verschilt per soort gebrek
  • 1Geen document, geen maand gewacht, of de stilte geschonden? Nietigheid van de hele overeenkomst, in te roepen binnen twee jaar na het sluiten (art. X.30, eerste lid). Relatief — alleen de beschermde partij kan ze inroepen — maar quasi-automatisch: de rechter heeft geen appreciatiemarge. Goede trouw en rechtsmisbruik blijven de enige rem. Volgens Cassatie volstaat het dat ze wordt ingeroepen; een vordering opstarten binnen twee jaar hoeft niet.
  • 2Ontbreekt een bepaling uit luik 1 in het document? Nietigheid van enkel die bepaling; de rest blijft gelden. Geen termijn bepaald — de gemeenrechtelijke verjaring van tien jaar is de buitengrens.
  • 3Staat ze er wél, maar onvolledig of onjuist? Of ontbreekt een gegeven uit luik 2? Géén automatische nietigheid. Enkel het gemeen recht: wilsgebreken of buitencontractuele aansprakelijkheid — mét bewijslast. Luik 2 kent geen eigen nietigheidssanctie.

Bij betwisting moet de rechtsverstrekker bewijzen dat hij de verplichtingen naleefde: laat elke bladzijde dateren en ondertekenen. En omdat de nietigheid relatief is, kan er afstand van worden gedaan — maar pas ná één maand na het sluiten, en enkel als die afstand uitdrukkelijk de oorzaken vermeldt waarvan wordt afgezien.

Vóór u tekent.

Laat uw contract of document analyseren of valideren voordat u tekent !